Klik hier voor de Filmreportage van Marie Jeanne Vanmol

Verslag van Marc Alexander en Ria Verjauw

Op donderdag 12 juni meerde de ‘Peace Boat’ aan in Zeebrugge. Het schip vertrok eind april vanuit Japan en doet tientallen havens wereldwijd aan. De boodschap van de opvarenden is duidelijk: het gebruik van kernwapens veroorzaakt onvoorstelbaar menselijk leed. Daarom moet het VN-verdrag van 7 juli 2017 dat kernwapens verbiedt (van kracht sinds 22 januari 2021), wereldwijd worden aanvaard en toegepast. Die oproep staat haaks op het discours van oorlogszuchtige leiders die de wereld vandaag opnieuw op de rand van vernietiging brengen.

Een brede coalitie van Belgische vredesorganisaties sloeg de handen in elkaar om een getuigenis mogelijk te maken van de twee hibakusha, Japanse overlevenden van de atoombommen op Hiroshima en Nagasaki, aan boord van de Peace Boat. Vrede vzw, Pax Christi Vlaanderen, de Leuvense Vredesbeweging, Soka Gakkai International Belgium, het Brugse Vredesplatform en het Vredesoverleg Gent bundelden hun krachten voor dit initiatief. Ze organiseerden een pers- en publieksmoment, gemodereerd door Bastien Willemot (Vrede vzw) en omlijst door de ingetogen klanken van het vredeskoor Brio. Ook de burgemeester van Brugge, Dirk De fauw, gaf een toespraak. Als lid van ‘Mayors for Peace‘ riep hij op tot een wereld zonder kernwapens en tot de implementatie van het VN-verdrag. Namens de ambassade van Japan tekende Izumi Fuji present, het hoofd van de afdeling Informatie en Cultuur.

Atoombomslachtoffers getuigen

De twee hibakusha deelden hun persoonlijke ervaringen van de atoomaanvallen op Hiroshima en Nagasaki, intussen tachtig jaar geleden. Terumi Kuramori was nog maar één jaar oud op het moment van de explosie boven Nagasaki en herinnert zich die dag niet bewust. Haar familie bevond zich op 5,8 kilometer van grondnul (punt op het oppervlak van de aarde direct onder de explosie van een kernwapen). Ze getuigde hoe moeilijk het later was om zich als hibakusha kenbaar te maken. In Japan rust er een taboe op de overlevenden. Ze worden geconfronteerd met vragen over besmetting en erfelijkheid, wat leidt tot sociale uitsluiting en discriminatie. Veel hibakusha durven zich daarom niet als dusdanig te uiten.

Akira Kawasaki, coördinator van het hibakusha-project aan boord van de Peace Boat, legde uit dat veel overlevenden pas op latere leeftijd zijn beginnen spreken – vaak pas na hun pensioen. De officiële erkenning als hibakusha moet aangevraagd worden en geeft recht op bepaalde sociale en medische voorzieningen. Maar ook dat statuut kan stigmatiserend werken, bevestigde Terumi Kuramori.

De andere hibakusha die getuigde in Zeebrugge, Ito Masao, maakte als jongen de explosie in Hiroshima mee op 3,5 kilometer van grondnul. Hij werd letterlijk van zijn fiets geblazen en kon met lichte verwondingen een schuilkelder bereiken. Hij beschreef hoe hij van daaruit de zwarte regen zag neervallen, en hoe in het park lijken op hopen werden verzameld en met brandstof verbrand, dagenlang.

Hij benadrukte dat niet alleen kernwapens, maar ook kerncentrales dringend uit de wereld moeten verdwijnen. Elke kerncentrale bevat meer radioactief materiaal dan meerdere atoombommen. Bij zware ongevallen vormen ze een extreem gevaar. De rampen in Tsjernobyl (1986) en Fukushima (2011) maakten dat pijnlijk duidelijk. In tijden van oorlog groeit de kans dan weer dat een kerncentrale een militair doelwit wordt. In een wereld waar conflicten toenemen, is dat een afschrikwekkend perspectief. (Momenteel worden de Iraanse nucleaire sites bewust geviseerd door het Israëlisch leger.)   

Na het publieke moment trokken de hibakusha en hun begeleiders naar Brugge voor een bezoek aan de stad. Ze bezochten de Gotische zaal, maakten een stadswandeling en proefden van lokale specialiteiten in een restaurant. Intussen kreeg het publiek de kans om aan boord van de Peace Boat een tentoonstelling te bezoeken over kernwapens en de hibakusha. Diezelfde avond nog zette het schip koers naar haar volgende bestemming, de Duitse stad Hamburg, om de vredesboodschap verder te verspreiden.

Meer informatie over de Peace Boat en haar huidige reis vind je hier! 

Ter herdenking van de atoomaanvallen op Hiroshima en Nagasaki 80 jaar geleden, om te wijzen op de wereldwijde dreiging van nucleaire wapens en om te protesteren tegen de aanwezigheid van VS-kernbommen op Belgische bodem, organiseert de Belgische Coalitie tegen Kernwapens (BCK) op 27 september 2025 een nationale actie in Kleine Brogel. Meer informatie en inschrijven via deze link!